Bí ẩn những linh vật huyền bí ở xứ Tây Bắc

287

Những linh vật bí ẩn này lại chỉ có ở xứ Tây Bắc, nó được coi như là linh vật đặc trưng ở xứ này.

Cả Tây Bắc chỉ có 3 người sở hữu vật thiêng

Được sự giới thiệu của người quen, đoàn người đi tìm những linh vật huyền bí của người Thái đen bị thất lạc mấy trăm năm nay.

Từ huyện Mù Cang Chải của tỉnh Yên Bái đi tắt qua con đường mòn vắt qua những triền núi cao để đến huyện Mường La, tỉnh Sơn La đi tìm khuây đán, hi đán.

Gần 4 tiếng đồng hồ lặn lội đường rừng cũng đã đến xã Ngọc Chiến và xã Pí Tòng của huyện Mường La, tỉnh Sơn La. Hiện ở khu vực Sơn La chỉ có nơi này còn giữ được linh vật hi đán, khuây đán vì khu vực này tập trung đông đồng bào Thái đen.

Mất hơn một giờ đồng hồ nữa phi xe xuống con dốc gồ ghề bẫy đá, đoàn người lọt thỏm xuống thung lũng Pí Tòng. Dừng xe bên một quán rượu hỏi thăm linh vật, một nhóm thanh niên bỗng cười sặc sụa bảo: “Tao sống ở đây mấy chục năm mà chưa được một lần nhìn thấy huống chi là mày. Chúng tao cũng có tìm kiếm nó nhưng mà khó lắm! Mấy ông cầm đầu ma không cho xem đâu”.

Linh vật ở Tây Bắc
Quàng Văn Úa bên bộ hi đán, khuây đán huyền thoại.

Theo lời những người đã từng cất công đi tìm hi đán, khuây đán thì riêng ở Sơn La chỉ có người Thái đen ở Mường La mới có linh vật này. Trước đây ở Mường La có 4 người sở hữu vật thiêng, nhưng năm 2010 một bộ đã bị “giết chết” nên hiện tại chỉ còn 3 người sở hữu.

Tuy nhiên những người sở hữu linh vật này rất ít khi cho người lạ xem, trường hợp họ cho ai đó mượn để làm “bùa yêu” thì chỉ có người chủ và người mượn biết với nhau, nếu mà người mượn nói ra với người khác thì “bùa yêu” sẽ mất tác dụng. Chính vì thông tin về hi đán, khuây đán ít lọt ra ngoài nên càng khiến cho câu chuyện về linh vật này càng trở nên kỳ bí khó hiểu.

Mất nhiều ngày tìm kiếm tung tích của vật thiêng, họ mới gặp được một người tên là Quàng Văn Úa ở xã Ngọc Chiến, huyện Mường La.

Ông Úa lên gác lấy xuống một cái túi vải bé bằng bàn tay, bên trong túi là bộ hi đán, khuây đán mà biết bao người mơ ước được nhìn thấy dù chỉ một lần trong đời.

Trước khi xem, ông Úa bảo đoàn người ra ngoài bể rửa tay bằng nước sạch và lau khô tay rồi mới được cầm vào linh vật của gia đình. Ông cẩn thận mở chiếc túi ra và lôi ra hai vật đã đi vào huyền thoại mấy trăm năm nay.

Chiếc khuây đán tượng trưng cho bộ phận sinh dụ.c nam có màu vàng, đường kính khoảng 2cm dài khoảng 14cm, chiếc hi đán tượng trưng cho bộ phận sinh dục nữ có màu đen to bằng nửa bao thuốc lá, ở giữa có một cái lỗ. Bộ linh vật này hoàn toàn bằng đá tự nhiên, không có dấu vết của sự đẽo gọt.

Linh vật của ma

Theo tin phóng sự, thì hi đán và khuây đán là linh vật chỉ có những người cầm đầu ma (bậc thầy của các thầy cúng mới có). Tuy nhiên hiện nay, những người cầm đầu ma chết gần hết và truyền lại cho con cháu trong nhà hoặc rơi vào tay người ngoài dòng tộc.

Ông Quàng Văn Úa cho biết: Gia đình ông đã cất giữ linh vật này qua 7 đời. Tổ tiên của gia đình ông trước đây cầm đầu ma. Thời đó, chỉ có những người cầm đầu ma thì mới được sở hữu linh vật này. Trước khi chết, người cầm đầu ma phải lựa chọn trong gia đình, dòng họ có người nào thích hợp cầm đầu ma để truyền nghiệp lại cho người đó, việc này cũng có nghĩa là người kế nghiệp cầm đầu ma sẽ là người có vinh dự được giữ linh vật hi đán, khuây đán. Trường hợp trong dòng họ không có người thích hợp để kế nghiệp cầm đầu ma thì hi đán, khuây đán sẽ “tự tìm đến” chủ nhân mới.

linh vật huyền bí
Quàng Văn Úa bên bộ hi đán, khuây đán huyền thoại.

Rời nhà ông Úa, đoàn người tiếp tục lần theo thông tin của một người sở hữu chiếc khuây đán đơn độc duy nhất ở miền Tây Bắc. Theo lời của một số ít người cầm đầu ma thì chiếc khuây đán đơn độc này có tuổi đời cao nhất trong số những linh vật hi đán, khuây đán chốn rừng thiêng, sự xuất hiện của nó cũng làm cho nhiều người phải ngạc nhiên.

Theo truyền thuyết kể lại thì chủ nhân của chiếc khuây đán đơn độc trong một lần đi rừng về thì bỗng gặp trời mưa to khiến nước lũ từ thượng nguồn đổ về ào ào, thế nhưng người này vẫn cố tình lội băng qua suối về nhà. Lúc người này đang loay hoay vượt suối thì có một con khỉ độc to như người, con khỉ một tay túm sợi dây rừng một tay ôm người vượt qua suối, sau đó, con khỉ độc đưa cho người đàn ông này một chiếc khuây đán bằng đá, người đàn ông không hiểu gì nên không nhận, thế nhưng con khỉ độc cứ chạy theo ngáng đường và đưa cho ông chiếc khuây đán rồi ông miễn cưỡng cầm về.

Đêm hôm đó, người đàn ông thấy chiếc khuây đán to lên bằng cái điếu cày, sau rồi lại xẹp xuống như ngón chân người. Sau sự kiện đó, người đàn ông dân tộc Thái bỗng dưng có khả năng đặc biệt, ông biết cúng ma rừng, biết yểm bùa, đuổi ma trừ tà… Khi ông chết thì truyền lại linh vật cho con cháu.

Ban đầu, một người dân địa phương giới thiệu họ đến xã Pí Tòng huyện Mường La để hỏi về linh vật này. Tuy nhiên khi đến đây thì chúng tôi lại nhận được thông tin là linh vật này đã đi tìm chủ nhân mới ở Văn Chấn, Yên Bái vì chủ nhân cũ của nó không tiếp tục làm cầm đầu ma nữa.

Lần theo dấu vết của chiếc khuây đán đơn độc này, chúng tôi đến Văn Chấn, Yên Bái gặp anh Giang Trịnh Tuân và đã may mắn gặp được chủ nhân ngoại đạo duy nhất sở hữu khuây đán đơn độc được lưu truyền trong huyền thoại.